|
Historia wsi Paleśnica.
|
Oryginał znajduje się na tablicy w przedsionku kościoła parafialnego.
Tu przedstawiamy odpis. |
"Udokumentowana historia kościoła i parafii paleśnickiej sięga ostatnich lat XIV wieku. Zarówno Paleśnica jak i otaczające ją wsie powstały wcześniej. Pierwszymi osadnikami byli poszukiwacze rudy żelaza, którą w tych stronach znaleziono i eksploatowano (Ruda Kameralna). Pierwszy kościół paleśnicki pod wezwaniem św. Klemensa patrona górników oraz szkołę parafialną ufundował i wyposażył król Władysław Jagiełło w 1397 roku. Był to kościół drewniany wybudowany na miejscu, na którym znajduje się dziś stary cmentarz. Przetrwał on ok. 400 lat. Obecny murowany kościół ufundowała w r. 1806 dziedziczka melsztyńskiego klucza hr. Justyna Lanckorońska, a kamień węgielny poświęcił ks. Świderski, proboszcz czchowski. Dolne partie ścian są zbudowane z nieforemnych głazów, górne z kamienia drobniejszego. Mury są wzniesione na zbyt płytkich fundamentach i podparte ośmioma silnymi dwuspadowymi skarpami. W ścianach sześć łukowato zamkniętych okien. W oknach ubogie witraże, skomponowane z motywów geometrycznych. Poza wielkim ołtarzem znajduje się zakrystia, a przy północnej ścianie babiniec. Jedynym epitafium jest marmurowa tablica umieszczona w lewej ścianie prezbiteruim, poświęcona pamięci Teodora Lanckorońskiego, umiłowanego syna fundatorki. Nowa polichromia kościoła została wykonana w 1967 roku przez Zofię i Tadeusza Knausów z Krakowa. Pod kościołem nie ma żadnych grobowych piwnic.
Wieś Paleśnica znajduje się w dość obszernej kotlinie utworzonej przez erozyjną dolinę rzeczki Paleśnianki i jej dopływu Olszowianki w miejscu ich zetknięcia się. Tu właśnie średniowieczni wytapiacze żelaza wybrali stanowisko dla zakładu wodnego. Zbudowali tamę wodną w poprzek doliny (do dziś dnia zachowała się część owej tamy na prawym brzegu rzeki, jako wał ziemny o wysokości 3m i długości około 100m) oraz kuźnicę wodną, w której koła wodne wykonywały pracę poruszania miechów i dużych młotów kuziennych. Rudę żelazną przywożono niegdyś z Rudy Kameralnej do Paleśnicy, gdzie ją wytapiano w tzw. dymarkach i przekuwano na stal. Kuźnicę wodną nazwano PAŁECZNICĄ. Prawdopodobnie była to jakby młotownia wg. terminologi dzisiejszej, czyli drewniana machina wodna, która wprawiała w ruch szereg młotów kuziennych. Stąd wywodzi się pierwotna nazwa wsi. Dzisiejsza nazwa "PALEŚNICA" jest przeróbką pierwotnej nazwy "PAŁECZNICA".
Niechaj powyższa informacja będzie pomocą w poznaniu dawnych dziejów Paleśnicy.
W Paleśnicy w Roku Świętym 1975. Szczęść Boże.
Fragmenty z historii Paleśnicy na
podstawie prof. Stanisława Fiszera z Bochni
i prof. dr. inż. Józefa Poborskiego z Krakowa."
|